نتایج یک نظرسنجی عمومی نشان می‌دهد بیش از ۶۳ درصد مردم در سال جدید آماده حمایت از کالای ایرانی هستند؛ اما این حمایت مشروط به کیفیت خوب و قیمت مناسب کالاها است. در عین حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد ۲۵ درصد مردم نیز در هر صورت کالای ایرانی را ترجیح می‌دهند. طبق یافته‌های نظرسنجی درخصوص میزان مصرف تولیدات ملی، بیشترین استقبال از مصرف کالای داخلی به مواد غذایی اختصاص داشته است؛ اما در مقابل مردم به کالاهایی که در گروه لوازم برقی و خانگی قرار می‌گیرند، نمره پایینی داده‌اند. پیشنهاد تحلیلگران اقتصادی برای حل این مشکلات این است که مردم و مصرف‌کنندگان باید ابتدا کالای ایرانی را باور کنند که این امر نیازمند کیفیت و قیمت رقابتی است. حال در سال «حمایت از کالای ایرانی» نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که بیش از نیمی از افکار عمومی آماده حمایت از کالای ایرانی هستند. نکته قابل توجه در نتایج نظرسنجی این است که در مورد میزان مصرف تولیدات ملی، بیشترین استقبال از مصرف کالای داخلی با ۹۱ درصد به مواد غذایی اختصاص داشته است. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که از سال‌های بعد از جنگ بسیاری از شرکت‌های ایرانی در زمینه مواد غذایی فعالیت خود را آغاز کردند. نتیجه این فعالیت‌ها هم منجر به وجود شرکت‌های متنوع غذایی با بسته‌بندی‌ها و کیفیت‌های مختلف در کشور شده است. اما در آن سو طبق یافته‌های به دست آمده، کمترین میزان استقبال از مصرف کالای ایران با ۳۱ درصد به لوازم برقی و خانگی اختصاص داشته است.

 دشمن در چند جبهه با ما درگیر است؛ تحریم اقتصادی و جنگ ارزی، فشار علیه برنامه موشکی، ایجاد درگیری نظامی پس از نابودی حکومت تروریست‌های اجاره‌ای در عراق و سوریه، جنگ روانی در فضای مجازی، و سرانجام، ایجاد حالت تعلیق و انتظار درباره اینکه آیا سه هفته دیگر، ترامپ پایبندی ایران به برجام را تایید می‌کند تا اجرای کج دار و مریز آن برای 4 ماه دیگر تمدید شود یا برجام را ملغی اعلام می‌کند؟ میدان جنگ، جای دیگری است. مسئله مهم این نیست که آمریکا در برجام می‌ماند یا خارج می‌شود. آمریکا کی در برجام بوده که حالا بخواهد خارج شود؟! در عین حال 27 ماه است از مزایای یکطرفه آن بهره می‌گیرد. برجام فقط دست و پای دولت را بسته و حریف را جسور ساخته است. امتیازهایی که داده‌ایم یک طرف؛ اتفاق بدتر این است که برخی مدیران را در فضای متوهم «بنشین و هیچ واکنشی نشان‌ نده»، منقبض و منجمد کرده است. یک سؤال مهم همین است: چرا در رویارویی مستقیم با دشمن در جنگ جهانی سوم، توانسته‌ایم کمر او را بشکنیم اما در جنگ ارزی و اقتصادی، همین قدر موفق نبوده‌ایم. تولید موشک دوربرد قدرتمند و نقطه‌زن - با وجود تحریم‌ها- سخت‌تر است یا مثلا تولید خودروی ملی و بستن در واردات؟ چرا نوابغ پارسا و بی‌ادعای حوزه فناوری موشکی در لیست تحریم‌ها و فهرست سیاه سیا و موساد و ام آی سیکس قرار می‌گیرند اما آمریکا و انگلیس، بی‌سر و صدا به فلان مدیر بانکی و نفتی و اقتصادی «تابعیت» می‌دهد؟

1-     جوانان دانش آموخته: دانشگاه ها، حوزه هاي علميه، نخبگان علمي و صنعتي؛ ما از اينها استفاده درستي نكرديم. اصرار دارم جوانها هر جايي كه دستشان مي رسد خودشان اقدام كنند. آتش به اختيار فقط مخصوص كارهاي فرهنگي نيست؛ در همه زمينه هايي كه براي پيشرفت كشور موثر است، مي تواند نقش ايفا نمايد.

2-     موج جمعيت: البته بعضي ها مخالفند؛ اين خطاست. دشمنان مي خواهند كشور هاي اسلامي از جمعيت هاي زياد و جوانان فعّال و كارآمد برخوردار نباشند. اصرار مي كنم كه حتما بايستي تكثير نسل بشود. جوان و نيروي انساني چيزي نيست كه انسان بتواند از خارج وارد كند.

3-      وسعت سرزميني و همسايگي با آب هاي بين المللي آزاد: با پانژده كشور همسايه هستيم. يكي از دو حاشيه خليج فارس متعلق به ماست. كشور ما نقطه اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب است و اين از نظر جغرافيايي خيلي مهم است.

4-     منابع طبيعي با ارزش: ما در موجودي نفت و گاز روي هم در دنيا اوليم، فلزات گرانبها و با ارزش، مراتع، جنگلها و . . .

 موانع استفاده از ظرفيت ها

1- باور نداشتن بعضي از مسئولين به اين ظرفيت ها:

بعضي از مسئولين ما در طول زمان اين ظرفيت ها را باور نداشتند يا به آنها اهميت نمي دادند. بزرگترين چالش كشور يك چالش ذهني است، اينكه افكار عمومي و مسئولان، نمي دانند چقدر ثروت در اختيار كشور هست. دشمن مي خواهد بگويد نداريد و نمي توانيد. من اصرار دارم بگويم مي توانيم و دارا هستيم.

2- كم كاريها: بعضي از مسئولين بخش هاي مختلف، دچار تنبلي و كم كاري بوده و هستند. مسئولان و مديران بايد تلاش را افزايش دهند.

3- اعتماد كردن به نسخه بيگانگان: بعضي از مسئولين در گوشه و كنار به نسخه بيگانگان اعتماد بيشتري دارند تا به نسخه داخلي. اين خطاي بزرگي است.

4- عمل كردن به سياست هاي بانك جهاني: سياست تعديل، سياستهاي مربوط به بعضي معاهدات بين المللي، كنوانسيون ها

5- به درون زايي در اقتصاد بي توجه بودن: در دولت هاي مختلف چند بار مي خواستند از بانك جهاني وام بگيرند بنده نگذاشتم. درون زايي يعني چشم به بيرون نباشد. اينكه ما از بيگانه طلب كنيم و متعهد او شويم خطاي بزرگي است.

6- قبيله گرايي سياسي يا جناحي

7- عدم مبارزه جدي با فساد: شهرت فساد و مفسد در كشور، به مساله خيلي رايجي در آمده است.اين خبر ها نيست. البته فساد كمش هم مضر و بد است. اما اينكه بعضي ها تبليغ مي كنند كه فساد همه جا را گرفته نخير. به هيچ وجه اين جوري نيست. آدم هاي صالح و درستكاري در مجمومه مديريتي كشور در اكثريتند.

8- متكي بودن به نفت: بايد خودمان را از اقتصاد نفتي خلاص كنيم.

9-  عيوب اساسي در سبك زندگي ما: اين مربوط به ما و آحاد مردم است. در سبك زندگي مشكلاتي داريم. مصرف گرايي، اسراف، پر خرجي، رفاه طلبي افراطي، اشرافي گري، مصرف خارجي

در بخش مؤلفه هاي رفتاري و عملكردي، مهمترين آنها عبارتند از: 1- كمك به نظام اسلامي؛ حوزه هاي علميه بايد نيازمندي هاي نظام اسلامي، به ويژه در عرصه نظري را برآورد كند.2- آموزش طلاب متناسب با نياز جامعه؛ طلاب براي مسئوليت پذيري در ارگان هاي متناسب، آموزش داده شوند.3- تربيت طلاب انقلابي؛ حفظ روحيه انقلابي به دور از افراط و تفريط و همراه با بصيرت. 4- ورود به عرصه سياست، لزوم ورود به عرصّ سياست و پرهيز از سياست زدگي همراه شناخت مسائل سياسي و جريان هاي حاكم بر جهان.5- وحدت و يكپارچگي.6- بهره گيري از تكنولوژي و فناوري روز دنيا در جهت نيل به اهداف.

الف) اطلاق مکانی: اطلاق مکانی بدین معناست که محدوده ولایت ولی فقیه به هیچ مرز جغرافیایی مقید نمی گردد و هر جا که بشریت زیست می کند دایره ولایت ولی فقیه گسترده است.

دلیل این امر این است که هیچ مکتب مدعی تکامل نمی تواند خود را در محدوده جغرافیایی خاص محدود کند و اسلام نیز به عنوان کاملترین و مترقی ترین دین، مدعی تکامل پیام هدایت برای تمامی بشریت بوده و همه را به هدایت دعوت می کند. مرزهای سیاسی و جغرافیایی نمی توانند حد عقلی حقانیت یک مکتب باشند. به همان دلیلی که مرز جغرافیایی باعث تعدد مکتب و مرام حقی که مردم می بایست از آن تبعیت کنند نمی باشد، باعث تعدد ولی اجتماعی - که در عصر غیبت هماهنگ کننده اختیارات مردم و رهبری اسلام در مقابله با امت کفر می باشد - نیز نمی گردد; هر چند ممکن است در عمل این مرزهای جغرافیایی موانعی را برای اعمال چنین حاکمیتی ایجاد نمایند; اما صرف نظر از مانعیت آن، صرفا وجود مرز جغرافیایی و تنوع نژادی توجیه گر تنوع رهبری امت اسلام نیست.

حتی به همین دلیل، ولایت ولی فقیه بر کافر غیر محاربی که تسلیم قوانین جامعه اسلامی می باشد نیز جاری است و اعمال چنین حاکمیتی بدین منظور است که ولی فقیه بتواند هماهنگ سازی فکری و اجرایی پیروان سایر ادیان توحیدی را نیز به دست گرفته و از توان آنها برای اقامه توحید در عالم بهره گیرد.

ب) اطلاق زمانی: اطلاق زمانی ولایت مطلقه، بدین معناست که در هیچ مقطع زمانی نخواهد بود که احتیاج چنین ولایتی موضوعا از بین برود و بشریت بی نیاز از ولایت ولی فقیه گردد.

دلیل چنین اطلاقی، آن است که مراحل تکامل بشریت عقلا تمام شدنی نبوده و توقف بردار نیست و تا آنجا که انسان میل به عروج و کمال خواهی دارد، احتیاج به رهبری فرزانه برای هدایت به سمت این کمال اجتناب ناپذیر است.

البته اطلاق زمانی، مانع از آن نیست که بشر در مرحله ای از بلوغ تاریخی خود مجددا به ولایت ولی تاریخی و امام معصوم (ع) محتاج شود تا او با تمامی شؤونی که ولایت امام معصوم (ع) داراست، زعامت جامعه اسلامی را بر عهده گیرد.

ج) اطلاق موضوعی: اطلاق موضوعی بدین معناست که موضوعات مورد ولایت ولی فقیه تا آنجا گسترده است که ولایت دین بر جامعه سایه افکند. ولایت او بر کلیه روابط و ساختارهای «سیاسی، فرهنگی و اقتصادی » جامعه جاری است و هیچ شانی از شؤون اجتماعی جامعه نمی باشد که ولایت او در آن محدوده جاری نگردد.

چنان که ذکر شد چنین اطلاقی طبیعت حاکمیت مقتدر است. حتی می توان گفت چنین ولایتی منحصر به ولایت دینی ولی فقیه نیز نیست و در سایر نظامها نیز در صورتی که بخواهند توان جامعه مصروف فرهنگ مورد پذیرش عموم جامعه گردد، چنین شکل و گستره ای از ولایت اجتناب ناپذیر است. بر فرض تنزل، حداقل برای جامعه اسلامی که به دنبال حاکمیت دین بر جامعه و هماهنگ سازی رفتارهای عمومی مردم بر محور ارزشها و مقاصد دینی است اطلاق موضوعی امامت اجتماعی ضروری است; چرا که پذیرفتن محدوده ای از موضوعات اجتماعی که در زیر مجموعه چنین ولایتی قرار نگیرد; تنها در صورتی قابل توجیه است که آن مجموعه از موضوعات، منفصل از سایر موضوعات اجتماعی بوده و کیفیت تصمیم گیری و رفتار پیرامون آن در سعادت و کمال و یا نکس جامعه به صورت مؤثر قلمداد نشود. لذا باید پذیرفت در هر گسترده ای که امکان وقوع «عدل و ظلم » وجود دارد، می بایست ولایت دینی نیز سایه پربرکت خود را بر آن بیفکند.

تنها سؤال باقی مانده در خصوص اطلاق موضوعی، این است که آیا محدوده ولایت فقیه، حوزه خصوصی و رفتار شخصی افراد را نیز شامل می شود یا خیر؟ بر اساس مقدمات گذشته، پاسخ این سؤال در بحث ولایت بر جامعه روشن و نتیجه گیری شد که اصل با «ولایت » است; یعنی قاعده اولیه در جامعه، ولایت است. اما در حوزه امور فردی اصل بر «عدم ولایت » می باشد; لذا جز در موارد معینی که شرعا ولایت آن به دست حاکم شرعی سپرده شده است، در سایر موارد - جز در موارد ضرورت و تزاحم منافع شخصی با منافع اجتماعی - حاکمیت و ولایت ولی فقیه جاری نمی باشد.

د) اطلاق حکمی (اطلاق در نفوذ) : از اطلاق حکمی ممکن است، این تلقی به ذهن متبادر گردد که اختیار ولی فقیه در اینکه در اعمال ولایت خود چه حکمی را صادر کند، مطلق است، یعنی فوق هر گونه قانونی عمل می کند; اما این معنا مورد نظر و تایید ما نیست. بلکه به نظر ما ولی فقیه بر اساس قوانین - با توضیحی که نسبت به قانون در مباحث بعد بیان خواهد گردید - حق رای دادن دارد و رای او نافذ است و آحاد جامعه باید تسلیم رای او گردند، همانند ولایت قاضی در موضوع مورد تخاصم که ولایت مطلق دارد. یعنی قاضی بر اساس قوانین شرع حکم می کند اما رای قاضی پس از انشاء نافذ بوده و طرفین باید تسلیم آن گردند.

اطلاق در نفوذ به این معنا نیست که حاکم هر گونه که خود خواست عمل می کند; بلکه به این معناست که پس از صدور رای خود، مبدا التزام به حق می باشد و در این مبدا بودنش مطلق است یعنی حتی اگر اطمینان داشته باشد که حق به جانب یک طرف تخاصم است اما دلیل کافی برای اثبات حق او نیست و قاضی بر اساس ادله ظاهری بر علیه او حکم نماید، حکم قاضی در مبدا اثر بودن، مطلق است.

به این ترتیب ولی فقیه نیز در نافذ بودن حکم و فصل الخطاب رای بودن در تصمیم گیریهای اجتماعی که مستقیما به او مربوط می شود ولایتش مطلقه است. برای کامل شدن معنای اطلاق حکمی جنبه دیگر قضیه - یعنی قوانینی که ولی فقیه بر اساس آن حکم صادر می نماید - بایست روشن گردد. اینکه اصولا آیا ولی فقیه در اعمال حاکمیت خود مقید به قانون می گردد یا خیر و این قانون از نوع قانون بشری است یا از نوع قانون الهی، مطلب مهمی است که در ادامه همین بررسی بدان خواهیم پرداخت.

“روز جمعه مورخ 22 دی 1396 رئیس جمهور آمریکا علیرغم تلاش یک ساله خود برای از بین بردن برجام، بار دیگر ناگزیر به تمدید اسقاطیه های الزامی در برجام شد. استحکام درونی برجام و حمایت بین المللی از این توافق، راه را بر تلاش های آقای ترامپ، رژیم صهیونیستی و اتحاد نامیمون تندروهای جنگ طلب برای لغو این توافق یا ایجاد تغییرات در آن بسته است.

با این حال، رئیس جمهور آمریکا بر اساس رویه یک ساله خود همچنان به اقدامات خصمانه علیه مردم ایران ادامه داده و تهدیداتی را تکرار می‌کند که بارها در اجرای آنها ناتوان مانده است و با ادامه روش یک سال گذشته خود همزمان با انجام اقدامات اجباری مندرج در برجام، و برای نشان دادن خصومت با مرم بزرگ ایران، از سر استیصال تعدادی از اتباع ایرانی و غیرایرانی را به بهانه های غیرقانونی، کهنه و مضحک در فهرست تحریم قرا‌‌‌‌‌ر داده است تا حداقل جبران بخشی از ناکامی های خود را کرده باشد.

جمهوری اسلامی ایران با محکوم کردن تهدیدات آمریکا و اضافه کردن افراد جدید به فهرست تحریم ها، نکات زیر را مورد تاکید قرار می دهد:

１- جمهوری اسلامی ایران همراه با اعضای دیگر برجام و جامعه جهانی بارها تاکید کرده است که برجام یک سند معتبر بین المللی است و به هیچ عنوان قابل مذاکره مجدد نیست.

２- جمهوری اسلامی ایران صراحتا تاکید می کند که هیچ اقدامی فراتر از تعهدات خود در برجام را انجام نخواهد داد، هیچ تغییری در این توافق را نه اکنون و نه در آینده نخواهد پذیرفت، و اجازه نمی دهد هیچ ارتباطی بین برجام و هر موضوع دیگری برقرار شود.

３- دولت آمریکا، همچون سایر اعضای برجام موظف به اجرای تمامی تعهدات خود می باشد و چنانچه به بهانه های واهی از تکالیف خود شانه خالی نماید می بایست مسئولیت عواقب آن را به طور کامل پذیرا باشد.

４- دولت آمریکا در طول دو سالی که از اجرای برجام می گذرد همواره با بدعهدی ها، تعلل ها و سیاست های خصمانه خود مفاد مختلفی از برجام را زیر پا گذارده است. سیاست یک سال گذشته آقای ترامپ و بیانیه امروز وی در تعارض صریح با بندهای 26، 28 و 29 برجام است و جمهوری اسلامی ایران این تخلف آشکار را به کمیسیون مشترک برجام گزارش و آن را پیگیری خواهد کرد.

５- تصمیم رژیم آمریکا برای افزودن تعدادی از اتباع ایرانی و غیر ایرانی به فهرست خودساخته و غیرقانونی تحریمی آمریکا، فقط و فقط اثبات کننده استمرار خصومت هیات حاکمه آمریکا علیه ملت بزرگ ایران است.

６- اقدام خصمانه و غیرقانونی رژیم ترامپ در قرار دادن نام حضرت آیت الله آملی لاریجانی ریاست محترم قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در فهرست به اصطلاح تحریم های جدید آمریکا از تمامی خطوط قرمز رفتاری در جامعه بین المللی عبور کرده و اقدامی خلاف اصول آمره حقوق بین‌الملل و نقض تعهدات دوجانبه و بین المللی ایالات متحده است که حتما با واکنش جدی جمهوری اسلامی پاسخ داده خواهد شد و مسئولیت تمامی تبعات این اقدام خصمانه بعهده دولت ایالات متحده خواهد بود.

７- استناد به مفهوم والای حقوق بشر برای تحریم مقامات و شهرمندان ایران از سوی رژیمی که مهمترین متحدینش بدترین ناقضان حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در تاریخ معاصرند، و از سوی فردی که آلوده به ذهنیت نژادپرستانه و بیگانه ستیزی بوده و عبارات کثیف نژادپرستانه اخیر او علیه ملت‌های مختلف انزجار جامعه بین المللی و مردم آمریکا را برانگیخته است، و کسی که فروش میلیاردها دلار سلاح برای قتل عام انسان های بیگناه در خاورمیانه و ترویج خشونت و هرج و مرج را افتخار خود می داند، مایه وهن و بی آبرویی برای ملل متمدن و لکه ننگی برای زمامداری مدرن به شمار می آید.

8- دولت آمریکا که خود همواره طی دهه های گذشته و در حال حاضر سیاه ترین کارنامه را در جهان در سرکوب ملت های آزادیخواه و حمایت از رژیم های سرکوب گر، از جمله حمایت بی قید و شرط از نظام ستم شاهی و انجام کودتا علیه دولت دموکراتیک منتخب مردم ایران در گذشته و حمایت از دولتهای اشغالگر، متجاوز و سرکوبگر همچون رژیم صهیونیستی و اذناب منطقه ای اش از اراضی اشغالی فلسطینی تا بحرین و یمن دارد، از سویی با ریختن اشک تمساح در حرکتی مزورانه و با سردادن شعارهای سراپا دروغ مدعی حمایت از حقوق بشر مردم ایران می‌شود و از سویی دیگر با اعمال تحریم‌های ظالمانه، ممنوع ساختن ورود شهروندان ایرانی به آن کشور و دیگر رفتارهای توهین آمیز، ملت متمدن ایران را تروریست لقب می دهد.

9- اعمال تحریم های غیر قانونی، و اظهارات و تحرکات خصمانه دولت آمریکا علیه مسئولین و ملت رشید ایران که از ماهیت زیاده خواهی و خوی سلطه طلبی حاکمان آمریکا ناشی می‌شود، همواره و همیشه برای افکار عمومی و وجدان بیدار مردم ایران و جهان سیاستی شکست خورده و بی‌اعتبار تلقی شده است و دست یازیدن به چنین اقداماتی ناشی از سرخوردگی این کشور از بیداری ملت فهیم ایران در مقابله با اقدامات مداخله جویانه و طراحی شده برای ایجاد اغتشاش و بحران در جمهوری اسلامی ایران طی دهه های گذشته و بخصوص در جریان وقایع اخیر است.

10- ایالات متحده باید بیاموزد که تمامی ارکان و قوای سه گانه مقتدر جمهوری اسلامی ایران که مستظهر به پشتیبانی قاطبه ملت همیشه سرفراز ایران هستند، با همدلی و وحدت کلمه، وقعی به این نوع سیاست‌ها و استانداردهای دوگانه و خصمانه علیه کشور خود نگذاشته و در زمان مقتضی پاسخ مناسبی به اینگونه اقدامات خصومت آمیز آمریکا خواهد داد.”

[ مرتضی مطهری ، آزادی معنوی ، صدرا ، چاپ سی و هفتم ، 1386 ، ص 23 و 24 ]